Een agenda vol vergaderingen, een mailbox die zich sneller vult dan je hem kunt leegmaken en een collega die voor de derde keer vraagt of je die ene e-mail al hebt beantwoord. Herkenbaar?
Over werkgeluk, psychologie en waarom we niet alles bloedserieus hoeven te nemen.
Werken is soms best serieus. Er moeten resultaten worden behaald, afspraken worden nagekomen en lastige gesprekken worden gevoerd. Maar betekent professioneel zijn ook dat we de hele dag ernstig moeten kijken?
Gelukkig niet.
Een lach is meer dan een gezellig extraatje
Humor op het werk wordt soms gezien als iets voor bij de koffieautomaat. Leuk, zolang het werk er maar niet onder lijdt. Toch is er wetenschappelijk steeds meer aandacht voor de rol van humor in organisaties.
Een meta-analyse uit 2025 onderzocht de relatie tussen plezier op het werk, werkbevlogenheid en burn-out. De onderzoekers vonden een duidelijke samenhang tussen plezier en werkbevlogenheid. Dat betekent niet dat een grapje burn-out voorkomt, maar wel dat plezier en de manier waarop we ons werk beleven serieus aandacht verdienen.
Ook onderzoek naar humor in organisaties laat zien dat humor kan bijdragen aan vertrouwen, samenwerking en onderlinge verbondenheid. De kanttekening? Niet iedere grap werkt verbindend. Humor die iemand kleineert of buitensluit, kan juist het tegenovergestelde effect hebben.
De ene grap is de andere niet
Stel je twee situaties voor.
Situatie 1: Een team heeft een hectische ochtend achter de rug. Iemand maakt een relativerende opmerking, iedereen lacht en er ontstaat even ruimte om adem te halen. Daarna gaat het team weer verder.
Situatie 2: Een leidinggevende maakt tijdens een vergadering een grap over de fout van een medewerker. Iedereen lacht, behalve degene over wie de grap gaat.
In beide situaties wordt gelachen. Toch is het effect totaal verschillend.
Het verschil zit niet alleen in wat er wordt gezegd, maar ook in de context, de onderlinge verhoudingen en de manier waarop de grap bij anderen aankomt. Een onderzoek uit 2024 naar humor in leiderschap benadrukt onder meer het belang van context, intentie, timing en het begrijpen van reacties.
Een goede dosis humor vraagt dus best wat sociale intelligentie. Je moet een beetje kunnen aanvoelen wanneer je iets kunt zeggen en wanneer je beter even op je tong kunt bijten. Dat laatste is soms de moeilijkste HR-vaardigheid van allemaal.
Wat betekent dit voor HR en leidinggevenden?
Een fijne werkomgeving ontstaat niet door één keer per jaar een teamuitje te organiseren of een tafeltennistafel neer te zetten. Het gaat vooral om de dagelijkse omgang met elkaar.
Een paar eenvoudige aandachtspunten:
- Geef ruimte aan spontaniteit. Niet ieder gesprek hoeft een agenda en een actiepuntenlijst te hebben.
- Maak fouten bespreekbaar. Een cultuur waarin mensen fouten durven toegeven, biedt meer ruimte om ervan te leren.
- Gebruik humor om te verbinden. Lach samen, maar maak iemand niet het mikpunt.
- Geef zelf het goede voorbeeld. Een leidinggevende die af en toe om zichzelf kan lachen, kan laten zien dat niet alles perfect hoeft.
- Neem problemen wél serieus. Humor kan spanning verlichten, maar mag nooit een manier worden om lastige situaties weg te wuiven.
Voor HR ligt hier een mooie rol. Niet door humor verplicht onderdeel te maken van het personeelsbeleid — stel je voor, een KPI voor het aantal lachmomenten per medewerker — maar door bij te dragen aan een cultuur waarin mensen zichzelf kunnen zijn en zich veilig voelen om zich uit te spreken.
En hoe zit het met werkgeluk?
Werkgeluk bestaat niet uit iedere dag fluitend naar kantoor gaan. Soms is werk gewoon werk. Er zijn deadlines, conflicten, reorganisaties en dagen waarop zelfs de koffie tegenvalt.
Maar plezier, verbinding en ruimte om jezelf te zijn, kunnen het werk wel prettiger maken.
Misschien begint dat niet met een groot programma voor duurzame inzetbaarheid, maar met iets kleins: oprechte belangstelling, een goed gesprek of samen kunnen lachen om een situatie die achteraf minder dramatisch blijkt dan hij op dat moment voelde.
Natuurlijk lost een grapje geen structureel personeelstekort op. En van een leuke vrijdagmiddagborrel wordt een onduidelijk functiehuis niet vanzelf helder. Was het maar zo eenvoudig.
Maar een organisatie waarin mensen zich verbonden voelen, fouten durven bespreken en met respect met elkaar omgaan, heeft wel iets waardevols in handen.
Tot slot
Ik geloof dat goed HR begint bij de mens achter de medewerker. Dat betekent ruimte geven aan serieuze gesprekken, duidelijke afspraken en professionele ontwikkeling. Maar het betekent óók begrijpen dat mensen geen machines zijn die je simpelweg kunt programmeren op productiviteit.
We hebben behoefte aan verbinding, waardering en af en toe wat luchtigheid.
Dus mijn advies? Neem je werk serieus, neem mensen serieus en jezelf gerust af en toe iets minder.
Want professioneel zijn en plezier hebben op je werk sluiten elkaar bepaald niet uit.
En mocht je tijdens het lezen even hebben gelachen: beschouw dat dan maar als een kleine bijdrage aan je werkgeluk. Zonder formulier, zonder goedkeuring van HR en zonder verplichte evaluatie achteraf.
Désirée Zwiers | Zwiers HR Consultancy
Wetenschappelijke bronnen bij het artikel
Je kunt onderaan je website een klein kopje ‘Verder lezen’ opnemen, zodat bezoekers zien dat het artikel niet alleen op persoonlijke meningen is gebaseerd.
- Tzioti e.a. (2025), Fun at work, job engagement, and burnout: a meta-analysis and narrative synthesis. Lees de studie.
- Cooper & Schweitzer (2025), Organizational Humor: A Foundation for Future Scholarship, a Review, and a Call to Action. Lees de review.
- Rosenberg e.a. (2024), The success elements of humor use in workplace leadership. Lees het onderzoek.
De onderzoeken ondersteunen de algemene lijn van het artikel, maar bewijzen niet dat humor op zichzelf werkstress of burn-out voorkomt.